170. utgåve | 20. november 2025 | BOKMELDING
Reven og alle oss andre
Eit år i revens revir skildra i fortetta og naturnære bilete.
AV HELGE TORVUND
DIKT
M. Seppola Simonsen
Repovuosi // Reveår
81 s.
Flamme Forlag, 2025.
Eit år i revens revir skildra i fortetta og naturnære bilete.
DIKT
M. Seppola Simonsen
Repovuosi // Reveår
81 s.
Flamme Forlag, 2025.
AV HELGE TORVUND
I M. Seppola Simonsen si tredje diktsamling, Reveår, står den naturnære poesien heilt sentralt. Og den vert presentert for oss med få avgrensingar eller isolerte og definerte element både når det gjeld skriftspråket som er nytta og i det levande universet som poeten så verknadsfullt maner fram for oss.
Her er ingen store bokstavar, komma eller punktum. Dei få dikta som er skrivne på kvensk står i kursiv og det gjer òg den norske versjonen av nett desse dikta. Elles liknar oppsettet mykje på det me hugsar frå tidleg modernisme. Og det fungerer verkeleg fint her. Eg opplever det som eit sympatisk gjensyn med denne skrivemåten.
Av og til nyttar Seppola Simonsen overraskande og fortettande ordrekkefølgje, som i linja «løvkrone høyt oppe en morgen i gul» og «verdens beboere belyses». Dette blir gjort på ein måte som får det sanselege sterkare fram. Dikta inneheld i det heile mange konkrete sansebilete som gjer verda dikta rører seg i gjenkjenneleg. Me vert tekne gjennom harde vinterdagar: «bak fokket er himmelen blå» og «tiden er en hard jeksel». Det er noko ved desse fortetta orda som får meg til å tenkja på visse finske poetar som Tuomas Anhava og Bo Carpelan.
Trass skildringa av kalde kår med svolt og frost, maktar denne poeten å skildra forholda på ein måte som gjer dikta vakre og velformulerte. Ofte også med uventa fargerike vendingar:
der det før var uutholdelig kaldt
er det nå rødrev
(s. 36)
Litt i tråd med den manglande teiknbruken flyt også elementa i dikta over i kvarandre, slik at det ikkje alltid er tydeleg kva som er kva. Lesaren kan for eksempel ikkje alltid vita kva pronomen som ‘jeg’, ‘meg’, ‘du’, ‘oss’, ‘vi’, ‘dem’ viser til. Av og til er det openbart reven og revar det handlar om:
nå som kulden er på sitt dypeste
finner to jegere sammen
de sover pels mot pels
av nødvendighet, men
også lengsel
(s. 37)
Og når det går mot vår og varme, kan det dreia seg om ei revemor med hennar kvelpar:
også i det stjålne hiet
holdes ni valper
blinde og døve i varmen
til hun som har båret dem frem
hun som nå slikker de lukkede øynene
for å si at hun er nær
som tålmodig lar små munner
finne varm melk
(s. 38)
Andre gonger er det openbart at det er eit menneske som talar til oss:
jeg gikk
langs en smeltende elv
da jeg så den blanke tannen
i en sort rots armkrok
brei og kvass
jeg plukket jekselen opp
lot den presse mot håndflaten
(s. 49)
Mykje i desse dikta handlar om naturelement som elva, myra, tre, ein stein, regnet, morgongryet, snø og kulde. Og dei gongene ein ikkje veit heilt kva pronomena viser til, er med på å understreka samanhengen mellom dyra, naturen og mennesket.
som ungdyr går vi
ut i morgenen
to og to
dit hvor dalen byr
på bjørnebær og vann
fra sorte bekker
først spiser vi
så vasker vi munnen
så piler vi hjem
hale i hale
(s. 65)
Nokre av dei uventa biletspranga kan gjera det vanskeleg å følgja poeten og visualisera det som skjer i linjene, men i denne rike diktsamlinga oppnår M. Seppola Simonsen å skapa dikt som får fram mange sider av det som er samla under tittelen Reveår, og korleis alle dei ulike elementa er del av ein større heilskap der ting år for år vert til og går til grunne. Revar vert fødde og byttedyr blir drepne. Våren kjem med snøsmelting og nytt liv, og denne poeten tek vare på og fornyar poesitradisjonen som har skildra dei store sirklane av nyfødt og forgjengeleg, augneblink og æve.
planetariske krefter dreier himmelen
slik at natten blir værende hos oss
hvor den kan trekke inn
i alle levende ting
(s. 25)
HELGE TORVUND er poet. Han har arbeidd som psykolog og som hovudmeldar av lyrikk i Dagbladet. Torvund har i ei årrekke vore lærar ved den digitale skriveverkstaden Diktkammeret.no. I tillegg til diktsamlingar har han publisert barnebøker, sakprosa, songtekstar og gjendiktingar.
